Bursa çöl gibi

Yaklaşık 385 yıl önce (1640) Evliya Çelebi Bursa'yı geziyor...

1831 yılı ilk sayımında Bursa nüfusu 50 bin bile değil...

'Velhasıl Bursa sudan ibarettir' diyor Evliya Çelebi...

1831 yılı ilk sayımında Bursa nüfusu 50 bin bile değil...

Bu şartlarda Bursa'nın sudan ibaret olduğunu anlamak zor değil...

Bursa'nın nüfusu günümüzde 3 milyon 500 bine dayanmış, belki de 4 milyona ulaşmıştır.

Tarımı, sanayisi...

Bunların kullandığı suları unutmamalı...

'Velhasıl Bursa sudan ibarettir' sözü güzel, ancak gerçeği yansıtmıyor.

Günümüzde bırakın 50 bini, 500 bin bile olsa Bursa'nın suyu Bursa'ya fazlasıyla yeterdi ve o zaman 'Velhasıl Bursa sudan ibarettir' sözünü kullanabilirdik.

O yüzden geçmişe, bugüne bakmadan, bilimsel verilere göre hareket ederek, gelecekle ilgili planlamalan şart…

Birinci gerçek bu...

***

Gelelim ikinci gerçeğe... 

Bursa, yarı kurak iklime sahip...

Oysa bir çok insan, Bursa'da su içinde yaşadığını düşünür.

Gerçek düşünüldüğü gibi değil...

Bursa, Akdeniz iklim kuşağının içinde yer almakta.

Diğer bir deyişle kışların yağışlı, yazların ise kurak olduğu bir iklim...

Akdeniz iklim bölgelerinde yıllık 600 ile bin 200 mm arası yağış olur. 

Bursa'da ise  yıllık ortalama yağış 709 mm...

Bursa, Akdeniz iklim yağış değerlerinin alt sınırına yakın... Kuraklık Bursa için bir adım ötede..

De Martonne kuraklık endeksi verilerine göre, Bursa yarı nemli olarak tanımlanabilir.

Ancak 2020 verilerine göre durum bambaşka...

Çevre-Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye geneli 12 aylık yağış verileri; Bursa'da Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında 2025 verilerine göre Meteorolojik Kuraklık yaşandığını göstermekte. 52 yılın en düşük seviyesinde.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne göre 2025 yılında 2024'e göre su yılı değerleri Marmara Bölgesi'nde yüzde 47,7 azalmıştır...

Yaz buharlaşmasını da unutmayalım.

Thornthwaite İklim Sınıflandırması’na göre yaz buharlaşması yüzde 53,2...

***

Kabaca özetlersek, Bursa'ya kış mevsiminden bakarsak, bize nemli bir bölge olarak gelebilir. Tıpkı Bodrum, Marmaris gibi... Ancak yaz mevsiminden baktığımızda çöl gibiyiz.

Üstelik küresel iklim değişimi son yıllarda bu yapıyı daha da olumsuz hale dönüştürmektedir.

***

Tehlike sandığımızdan daha yakın.

Derhal uzun vareli su projeleri uygulayarak, insanların ısrarla bilgilendirilmesi şart.

Tarımsal sulamanın yeniden planlanması, yeraltı su rezervinin korunmasına yönelik çalışmalar, halkın su tüketimi konusunda bilinçlendirilmesi gibi bir çok şeyin yapılması zorunludur.

Sadece yağışla barajın dolmasını beklersek, suya bakarak ölürüz.