vip
Yağız Gündoğdu
  04-09-2020 12:27:00

Bulaşıcı Hastalığın Sözleşme İlişkilerine Etkisi

Bulaşıcı Hastalık: Bulaşıcı hastalık veya salgın hastalık, kaynağı ve sebebi ne olursa olsun, canlıdan canlıya bulaşabilen, şahıs veya malvarlığı zararlarına yol açan, önlenemeyen ya da önlenmesi zaman alan hastalıktır. İşbu hastalık doğal olarak oluşabileceği gibi insan tarafından da oluşturulmuş olabilir; insan tarafından oluşturulduğu durumlarda haksız fiil sorumluluğu gündeme gelecektir.
 
Bulaşıcı hastalık borç ilişkisinin tarafları dışında, tarafların öngörmeleri ve engellemeleri mümkün olmayan bir hal oluşturur, bu yönüyle mücbir sebep oluşturur. Öngörülebilen ve engellenebilen bulaşıcı hastalık mücbir sebep oluşturmayacaktır.  Borçlunun borca aykırı davranışı, öngörmesi ve beklemesi mümkün olmayan olaya dayanırsa bundan dolayı sorumlu olmayacaktır. Bu durumdan borca aykırılıktan dolayı zarar gören alacaklı borçluyu sorumlu tutamayacaktır.
 
Mücbir Sebep: Borçlunun borca aykırı davranışının sebebi kendisi ve işletmesi dışındaki önceden öngörülmesi ve beklenmesi mümkün olmayan olaylara dayanması durumunda borçlu mücbir sebep durumunda yararlanır. Bulaşıcı hastalığın mücbir sebep sayılabilmesi ve borçluyu borca aykırılıktan dolayı sorumluluktan kurtarabilmesi için borçlunun edimini ifa etmesini etkilemesi gerekir. Bu anlamda bulaşıcı her hastalık borçluyu sorumluluktan kurtarmaz. Bulaşıcı hastalığın mücbir sebep sayılabilmesi için iki şartın bir arada bulunması gerekir.
1. Bulaşıcı hastalığın bulunması.
2. Edimin ifasının engellenmesi. İmkansızlığın borcu sona erdirebilmesi için kalıcı ve kesin olması gerekir. Geçici imkânsızlık borcu sona erdirmez. Borçlunun gecikmiş ifada bulunması mümkün olup, gecikmeden sorumlu olmayacaktır. Bu anlamda olmak üzere para borcunun ifası bulaşıcı hastalık nedeniyle gecikmiş olabilir. Fakat ifayı imkânsız hale getirmez. Bulaşıcı hastalığa rağmen borçlunun edimini ifa etmesi mümkün olabileceği durumlarda borcun ifa edilmemesi nedeniyle alacaklının uğradığı zararı tazmin yükümlülüğü doğacaktır.
 
7226 sayılı 25 Mart 2020 tarihinde yürürlüğe giren Torba Kanunun geçici 2. maddesinde yapılan “01 Mart 2020 tarihinden 30 Haziran 2020 tarihine kadar işleyecek işyeri kira bedelinin ödenmemesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmaz.” düzenlemesi ile kira sözleşmeleri açısından bulaşıcı hastalığın mücbir sebep olduğu kabul edilmiştir. Bu kabul diğer sözleşmeler açısından ve borç ilişkilerinin geneli açısından karine oluşturacağı kanaatindeyiz. Paralel olarak özel yurtlarda kalan öğrenciler, örgün eğitim yerine online eğitime geçilmesi nedeniyle yurt ile akdettiği sözleşmeyi kalan süre için feshedebilir.
 
Bulaşıcı hastalık nedeniyle edimin ifası imkânsız hale gelmişse, edim yükümlülüğü sona erer. Borçlu bu durumda ani edim doğuran sözleşmeden dönebilir, sürekli edim borcu doğuran sözleşmeyi feshedebilir. Bulaşıcı hastalık nedeniyle borcun ifası imkânsız hale gelmemişse; borçlu sözleşmeden dönmemişse veya sözleşmeyi feshetmemişse veya edimin ifası aşırı derecede güçleşmişse sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması gündeme gelecektir.
Sözleşmenin Uyarlanması: Bulaşıcı hastalık sözleşmeden doğan borçlarda, borcun ifasını imkânsız hale getirmemiş ve sözleşmeden dönme ya da feshinin koşulları mevcut değilse, TBK 138. maddesi gereğince “aşırı ifa güçlüğü” nedeniyle sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması gündeme gelebilir. Uyarlama geçerli bir şekilde kurulmuş olan sözleşmeden doğan bir borcun sonradan ortaya çıkan bir sebeple ifasının aşırı güçleşmesi nedeniyle, henüz borcunu ifa etmemiş ya da ifa etmekle birlikte buna ilişkin haklarını saklı tutmuş olan borçlunun sözleşmenin yeni koşullara göre güncellenmesini isteme hakkıdır. Bulaşıcı hastalık nedeniyle edimin ifasının güçleşmesi sonucu uyarlama edimde olabileceği gibi sürede de söz konusu olabilir.

  Bu yazı 513 defa okunmuştur.
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 22 17 2 3 47 17 54 +30
2 Fenerbahçe 21 14 4 3 52 24 45 +28
3 Başakşehir FK 21 12 5 4 32 21 40 +11
4 Beşiktaş 21 11 4 6 38 23 39 +15
5 Adana Demirspor 21 10 3 8 40 22 38 +18
6 Trabzonspor 22 11 6 5 34 29 38 +5
7 Kayserispor 21 10 9 2 33 29 32 +4
8 Konyaspor 21 6 6 9 24 22 27 +2
9 Fatih Karagümrük 21 6 7 8 43 40 26 +3
10 Gaziantep FK 22 6 9 7 31 30 25 +1
11 Alanyaspor 22 6 9 7 33 41 25 -8
12 Sivasspor 22 6 10 6 26 31 24 -5
13 Antalyaspor 21 7 11 3 27 35 24 -8
14 Hatayspor 21 6 10 5 19 38 23 -19
15 MKE Ankaragücü 21 6 11 4 24 33 22 -9
16 Kasımpaşa 22 6 12 4 27 41 22 -14
17 Giresunspor 21 5 10 6 20 38 21 -18
18 İstanbulspor 22 6 13 3 23 45 21 -22
19 Ümraniyespor 21 3 13 5 26 40 14 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 22 11 2 9 37 19 42 +18
2 Eyüpspor 21 12 4 5 28 17 41 +11
3 Bodrumspor 21 11 5 5 34 21 38 +13
4 Çaykur Rizespor 21 9 2 10 32 16 37 +16
5 Pendikspor 22 10 5 7 32 16 37 +16
6 Keçiörengücü 22 10 5 7 33 26 37 +7
7 Sakaryaspor 22 12 9 1 36 32 37 +4
8 Bandırmaspor 21 9 5 7 33 31 34 +2
9 Boluspor 22 9 6 7 26 26 34 0
10 Göztepe 22 9 9 4 21 18 31 +3
11 Manisa FK 21 7 5 9 26 26 30 0
12 Adanaspor 22 6 9 7 32 34 25 -2
13 Tuzlaspor 22 6 12 4 26 34 22 -8
14 Altay 22 5 9 7 23 28 19 -5
15 Erzurumspor FK 22 5 11 6 23 34 18 -11
16 Altınordu 21 4 12 5 19 35 17 -16
17 Gençlerbirliği 22 4 14 4 26 41 16 -15
18 Denizlispor 22 5 13 4 24 40 16 -16
19 Yeni Malatyaspor 22 4 11 7 22 39 16 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 23 15 2 6 45 22 51 +23
2 Bucaspor 1928 23 13 4 6 36 14 45 +22
3 İskenderunspor A.Ş. 23 12 4 7 32 19 43 +13
4 Van Spor FK 23 12 4 7 31 18 43 +13
5 1461 Trabzon FK 23 12 4 7 27 14 43 +13
6 Karacabey Belediye Spor 23 11 3 9 32 19 42 +13
7 Ankara Demirspor 23 11 5 7 35 16 40 +19
8 Zonguldak Kömürspor 23 11 8 4 26 26 37 0
9 Serik Belediyespor 23 9 6 8 32 26 32 +6
10 Kırklarelispor 23 7 7 9 22 20 30 +2
11 Etimesgut Belediyespor 23 6 9 8 24 31 26 -7
12 Kırşehir FSK 23 5 8 10 20 26 25 -6
13 Sarıyer 23 5 9 9 25 34 24 -9
14 Fethiyespor 23 6 11 6 22 33 24 -11
15 Adıyaman FK 23 5 10 8 22 28 23 -6
16 Kastamonuspor 23 6 12 5 20 30 23 -10
17 Uşak Spor 23 5 13 5 18 34 20 -16
18 Balıkesirspor 23 4 13 6 16 33 15 -17
19 Diyarbekir Spor 23 2 12 9 18 37 15 -19
20 Pazarspor 23 1 14 8 15 38 11 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 21 14 3 4 28 11 46 +17
2 52 Orduspor FK 21 12 4 5 32 19 41 +13
3 Karaköprü Belediyespor 20 11 4 5 26 14 38 +12
4 Belediye Derincespor 21 10 4 7 26 21 37 +5
5 Karşıyaka 21 10 5 6 25 13 36 +12
6 Belediye Kütahyaspor 21 9 3 9 31 20 36 +11
7 Nevşehir Belediyespor 21 10 5 6 32 23 36 +9
8 Hacettepe 1945 21 8 7 6 31 25 30 +6
9 Ağrı 1970 Spor 21 7 6 8 19 16 29 +3
10 Çatalcaspor 21 7 9 5 26 26 26 0
11 Elazığspor 21 6 9 6 22 31 24 -9
12 1954 Kelkit Bld.Spor 21 4 6 11 17 18 23 -1
13 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 21 5 10 6 19 30 21 -11
14 1922 Konyaspor 21 6 12 3 22 34 21 -12
15 Şile Yıldızspor 21 3 8 10 17 27 19 -10
16 Edirnespor 20 5 14 1 15 31 16 -16
17 Yomraspor 21 3 12 6 13 24 15 -11
18 Eskişehirspor 21 3 12 6 23 41 15 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/02/2023 Kasımpaşa vs Antalyaspor
 10/02/2023 Beşiktaş vs MKE Ankaragücü
 11/02/2023 Fatih Karagümrük vs Sivasspor
 11/02/2023 Alanyaspor vs Başakşehir FK
 11/02/2023 Trabzonspor vs Ümraniyespor
 12/02/2023 Konyaspor vs Giresunspor
 12/02/2023 Adana Demirspor vs Hatayspor
 12/02/2023 Kayserispor vs Fenerbahçe
 13/02/2023 Gaziantep FK vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/02/2023 Ankara Demirspor vs Balıkesirspor
 12/02/2023 Diyarbekir Spor vs Adıyaman FK
 12/02/2023 Etimesgut Belediyespor vs Fethiyespor
 12/02/2023 İskenderunspor A.Ş. vs Zonguldak Kömürspor
 12/02/2023 Karacabey Belediye Spor vs 1461 Trabzon FK
 12/02/2023 Kastamonuspor vs Pazarspor
 12/02/2023 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs Bucaspor 1928
 12/02/2023 Kocaelispor vs Uşak Spor
 12/02/2023 Serik Belediyespor vs Sarıyer
 12/02/2023 Van Spor FK vs Kırklarelispor
 12/02/2023 Karacabey Belediye Spor - 1461 Trabzon FK Karacabey Belediye Spor ligde evindeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 12/02/2023 Etimesgut Belediyespor - Fethiyespor Fethiyespor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Etimesgut Belediyespor yenilmez
 12/02/2023 Kastamonuspor - Pazarspor Pazarspor ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Kastamonuspor yenilmez
 12/02/2023 Diyarbekir Spor - Adıyaman FK Adıyaman FK ligde deplasmandaki son 12 maçında hiç kazanamadı  Diyarbekir Spor yenilmez
 12/02/2023 Ankara Demirspor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Ankara Demirspor yenilmez
 12/02/2023 İskenderunspor A.Ş. - Zonguldak Kömürspor İskenderunspor A.Ş. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  İskenderunspor A.Ş. yenilmez
 12/02/2023 Van Spor FK - Kırklarelispor Van Spor FK ligde evindeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Van Spor FK yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/02/2023 Çatalcaspor vs Elazığspor
 12/02/2023 Ağrı 1970 Spor vs Nevşehir Belediyespor
 12/02/2023 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs Belediye Derincespor
 12/02/2023 Eskişehirspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/02/2023 Karşıyaka vs Hacettepe 1945
 12/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Edirnespor
 12/02/2023 Yomraspor vs 1922 Konyaspor
 12/02/2023 1954 Kelkit Bld.Spor vs Şile Yıldızspor
 12/02/2023 52 Orduspor FK vs Belediye Kütahyaspor
 12/02/2023 Ağrı 1970 Spor - Nevşehir Belediyespor Ağrı 1970 Spor ligde evindeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Ağrı 1970 Spor yenilmez
 12/02/2023 52 Orduspor FK - Belediye Kütahyaspor 52 Orduspor FK ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  52 Orduspor FK yenilmez
HABER ARŞİVİ
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI