vip
Yağız Gündoğdu
  04-09-2020 12:27:00

Bulaşıcı Hastalığın Sözleşme İlişkilerine Etkisi

Bulaşıcı Hastalık: Bulaşıcı hastalık veya salgın hastalık, kaynağı ve sebebi ne olursa olsun, canlıdan canlıya bulaşabilen, şahıs veya malvarlığı zararlarına yol açan, önlenemeyen ya da önlenmesi zaman alan hastalıktır. İşbu hastalık doğal olarak oluşabileceği gibi insan tarafından da oluşturulmuş olabilir; insan tarafından oluşturulduğu durumlarda haksız fiil sorumluluğu gündeme gelecektir.
 
Bulaşıcı hastalık borç ilişkisinin tarafları dışında, tarafların öngörmeleri ve engellemeleri mümkün olmayan bir hal oluşturur, bu yönüyle mücbir sebep oluşturur. Öngörülebilen ve engellenebilen bulaşıcı hastalık mücbir sebep oluşturmayacaktır.  Borçlunun borca aykırı davranışı, öngörmesi ve beklemesi mümkün olmayan olaya dayanırsa bundan dolayı sorumlu olmayacaktır. Bu durumdan borca aykırılıktan dolayı zarar gören alacaklı borçluyu sorumlu tutamayacaktır.
 
Mücbir Sebep: Borçlunun borca aykırı davranışının sebebi kendisi ve işletmesi dışındaki önceden öngörülmesi ve beklenmesi mümkün olmayan olaylara dayanması durumunda borçlu mücbir sebep durumunda yararlanır. Bulaşıcı hastalığın mücbir sebep sayılabilmesi ve borçluyu borca aykırılıktan dolayı sorumluluktan kurtarabilmesi için borçlunun edimini ifa etmesini etkilemesi gerekir. Bu anlamda bulaşıcı her hastalık borçluyu sorumluluktan kurtarmaz. Bulaşıcı hastalığın mücbir sebep sayılabilmesi için iki şartın bir arada bulunması gerekir.
1. Bulaşıcı hastalığın bulunması.
2. Edimin ifasının engellenmesi. İmkansızlığın borcu sona erdirebilmesi için kalıcı ve kesin olması gerekir. Geçici imkânsızlık borcu sona erdirmez. Borçlunun gecikmiş ifada bulunması mümkün olup, gecikmeden sorumlu olmayacaktır. Bu anlamda olmak üzere para borcunun ifası bulaşıcı hastalık nedeniyle gecikmiş olabilir. Fakat ifayı imkânsız hale getirmez. Bulaşıcı hastalığa rağmen borçlunun edimini ifa etmesi mümkün olabileceği durumlarda borcun ifa edilmemesi nedeniyle alacaklının uğradığı zararı tazmin yükümlülüğü doğacaktır.
 
7226 sayılı 25 Mart 2020 tarihinde yürürlüğe giren Torba Kanunun geçici 2. maddesinde yapılan “01 Mart 2020 tarihinden 30 Haziran 2020 tarihine kadar işleyecek işyeri kira bedelinin ödenmemesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmaz.” düzenlemesi ile kira sözleşmeleri açısından bulaşıcı hastalığın mücbir sebep olduğu kabul edilmiştir. Bu kabul diğer sözleşmeler açısından ve borç ilişkilerinin geneli açısından karine oluşturacağı kanaatindeyiz. Paralel olarak özel yurtlarda kalan öğrenciler, örgün eğitim yerine online eğitime geçilmesi nedeniyle yurt ile akdettiği sözleşmeyi kalan süre için feshedebilir.
 
Bulaşıcı hastalık nedeniyle edimin ifası imkânsız hale gelmişse, edim yükümlülüğü sona erer. Borçlu bu durumda ani edim doğuran sözleşmeden dönebilir, sürekli edim borcu doğuran sözleşmeyi feshedebilir. Bulaşıcı hastalık nedeniyle borcun ifası imkânsız hale gelmemişse; borçlu sözleşmeden dönmemişse veya sözleşmeyi feshetmemişse veya edimin ifası aşırı derecede güçleşmişse sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması gündeme gelecektir.
Sözleşmenin Uyarlanması: Bulaşıcı hastalık sözleşmeden doğan borçlarda, borcun ifasını imkânsız hale getirmemiş ve sözleşmeden dönme ya da feshinin koşulları mevcut değilse, TBK 138. maddesi gereğince “aşırı ifa güçlüğü” nedeniyle sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması gündeme gelebilir. Uyarlama geçerli bir şekilde kurulmuş olan sözleşmeden doğan bir borcun sonradan ortaya çıkan bir sebeple ifasının aşırı güçleşmesi nedeniyle, henüz borcunu ifa etmemiş ya da ifa etmekle birlikte buna ilişkin haklarını saklı tutmuş olan borçlunun sözleşmenin yeni koşullara göre güncellenmesini isteme hakkıdır. Bulaşıcı hastalık nedeniyle edimin ifasının güçleşmesi sonucu uyarlama edimde olabileceği gibi sürede de söz konusu olabilir.

  Bu yazı 440 defa okunmuştur.
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 7 5 0 2 11 1 17 +10
2 Adana Demirspor 8 5 1 2 16 9 17 +7
3 Konyaspor 8 5 1 2 9 2 17 +7
4 Galatasaray 8 5 1 2 9 5 17 +4
5 Trabzonspor 8 5 2 1 13 11 16 +2
6 Beşiktaş 7 4 1 2 16 10 14 +6
7 Fenerbahçe 6 4 1 1 20 6 13 +14
8 Kayserispor 8 4 4 0 10 7 12 +3
9 Kasımpaşa 8 4 4 0 8 15 12 -7
10 Gaziantep FK 8 3 3 2 13 11 11 +2
11 Alanyaspor 8 2 3 3 11 16 9 -5
12 Giresunspor 7 2 3 2 6 9 8 -3
13 Fatih Karagümrük 6 1 2 3 8 10 6 -2
14 Antalyaspor 7 2 5 0 8 14 6 -6
15 İstanbulspor 6 1 3 2 4 10 5 -6
16 MKE Ankaragücü 7 1 5 1 7 13 4 -6
17 Sivasspor 8 0 4 4 6 13 4 -7
18 Hatayspor 7 1 5 1 4 11 4 -7
19 Ümraniyespor 8 0 6 2 5 11 2 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 7 4 1 2 10 7 14 +3
2 Sakaryaspor 7 4 3 0 12 8 12 +4
3 Pendikspor 7 3 1 3 8 4 12 +4
4 Bodrumspor 7 3 2 2 13 10 11 +3
5 Keçiörengücü 6 3 1 2 12 10 11 +2
6 Manisa FK 6 3 1 2 10 8 11 +2
7 Boluspor 6 3 1 2 5 3 11 +2
8 Bandırmaspor 6 3 1 2 8 7 11 +1
9 Samsunspor 7 2 1 4 9 7 10 +2
10 Çaykur Rizespor 6 2 1 3 8 4 9 +4
11 Tuzlaspor 7 2 2 3 8 8 9 0
12 Göztepe 7 2 3 2 4 7 8 -3
13 Adanaspor 7 1 2 4 10 10 7 0
14 Gençlerbirliği 6 1 2 3 9 10 6 -1
15 Altay 7 1 3 3 4 7 6 -3
16 Altınordu 5 0 2 3 5 8 3 -3
17 Erzurumspor FK 5 0 2 3 6 10 3 -4
18 Yeni Malatyaspor 7 0 4 3 7 16 3 -9
19 Denizlispor 6 0 4 2 5 9 2 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 İskenderunspor A.Ş. 7 6 1 0 10 4 18 +6
2 Kocaelispor 7 4 0 3 13 5 15 +8
3 Karacabey Belediye Spor 7 4 0 3 10 3 15 +7
4 1928 Bucaspor 7 3 0 4 9 3 13 +6
5 Zonguldak Kömürspor 7 4 2 1 11 7 13 +4
6 Ankara Demirspor 7 3 1 3 7 3 12 +4
7 1461 Trabzon FK 7 3 1 3 6 4 12 +2
8 Kırklarelispor 7 2 1 4 7 6 10 +1
9 Fethiyespor 7 3 3 1 9 9 10 0
10 Serik Belediyespor 7 2 1 4 9 9 10 0
11 Van Spor FK 7 2 2 3 7 6 9 +1
12 Kastamonuspor 7 2 2 3 5 5 9 0
13 Etimesgut Belediyespor 7 2 3 2 9 7 8 +2
14 Sarıyer 7 1 2 4 9 10 7 -1
15 Kırşehir FSK 7 1 2 4 5 6 7 -1
16 Adıyaman FK 7 1 4 2 5 8 5 -3
17 Diyarbekir Spor 7 1 5 1 7 15 4 -8
18 Balıkesirspor 7 1 5 1 5 13 4 -8
19 Uşak Spor 7 0 4 3 3 13 3 -10
20 Pazarspor 7 0 6 1 3 13 1 -10
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 5 4 1 0 6 3 12 +3
2 Belediye Derincespor 5 3 0 2 7 4 11 +3
3 52 Orduspor FK 5 3 1 1 5 3 10 +2
4 Elazığspor 5 3 1 1 4 2 10 +2
5 Belediye Kütahyaspor 5 2 0 3 8 2 9 +6
6 Karaköprü Belediyespor 5 2 0 3 6 1 9 +5
7 Ağrı 1970 Spor 5 3 2 0 5 5 9 0
8 Hacettepe 1945 5 2 1 2 7 6 8 +1
9 Karşıyaka 5 2 2 1 6 4 7 +2
10 1922 Konyaspor 5 2 2 1 6 6 7 0
11 1954 Kelkit Bld.Spor 5 1 1 3 4 4 6 0
12 Şile Yıldızspor 5 0 0 5 3 3 5 0
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 2 2 3 5 5 -2
14 Çatalcaspor 5 1 3 1 3 4 4 -1
15 Edirnespor 5 1 4 0 2 7 3 -5
16 Yomraspor 5 0 3 2 2 5 2 -3
17 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 5 0 3 2 2 7 2 -5
18 Eskişehirspor 5 0 4 1 6 14 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Fatih Karagümrük vs İstanbulspor
 07/10/2022 Gaziantep FK vs Adana Demirspor
 08/10/2022 İstanbulspor vs MKE Ankaragücü
 08/10/2022 Antalyaspor vs Konyaspor
 08/10/2022 Giresunspor vs Beşiktaş
 09/10/2022 Ümraniyespor vs Kayserispor
 09/10/2022 Hatayspor vs Alanyaspor
 09/10/2022 Fenerbahçe vs Fatih Karagümrük
 10/10/2022 Başakşehir FK vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Erzurumspor FK vs Denizlispor
 07/10/2022 Adanaspor vs Bandırmaspor
 08/10/2022 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 08/10/2022 Keçiörengücü vs Boluspor
 08/10/2022 Eyüpspor vs Manisa FK
 08/10/2022 Samsunspor vs Gençlerbirliği
 09/10/2022 Tuzlaspor vs Altınordu
 09/10/2022 Yeni Malatyaspor vs Erzurumspor FK
 09/10/2022 Denizlispor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/10/2022 Adıyaman FK vs Etimesgut Belediyespor
 05/10/2022 Pazarspor vs Kocaelispor
 05/10/2022 Van Spor FK vs Diyarbekir Spor
 05/10/2022 1461 Trabzon FK vs Kastamonuspor
 05/10/2022 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 05/10/2022 Kırklarelispor vs İskenderunspor A.Ş.
 05/10/2022 Uşak Spor vs Serik Belediyespor
 05/10/2022 Balıkesirspor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 05/10/2022 Fethiyespor vs Ankara Demirspor
 05/10/2022 1928 Bucaspor vs Sarıyer
 09/10/2022 Kırşehir Futbol Spor Kulübü - Pazarspor Pazarspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kırşehir Futbol Spor Kulübü yenilmez
 09/10/2022 Kastamonuspor - Adıyaman FK Kastamonuspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 09/10/2022 Serik Belediyespor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Sarıyer ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Uşak Spor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Uşak Spor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sarıyer yenilmez
 09/10/2022 Diyarbekir Spor - İskenderunspor A.Ş. Diyarbekir Spor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  İskenderunspor A.Ş. yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor 1928 Bucaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 09/10/2022 Karacabey Belediye Spor - Van Spor FK Karacabey Belediye Spor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 09/10/2022 Kocaelispor - Fethiyespor Kocaelispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/10/2022 Çatalcaspor vs Nevşehir Belediyespor
 09/10/2022 Ağrı 1970 Spor vs Belediye Derincespor
 09/10/2022 Yomraspor vs Şile Yıldızspor
 09/10/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Hacettepe 1945
 09/10/2022 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs 1922 Konyaspor
 09/10/2022 Eskişehirspor vs Edirnespor
 09/10/2022 Karşıyaka vs Karaköprü Belediyespor
 09/10/2022 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Belediye Kütahyaspor
 09/10/2022 52 Orduspor FK vs Elazığspor
Tüm Anketler
Kuntz'un yerine hangi teknik adam getirilmeli?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI