Geleceği tehdit: Aşı reddi!

Aşılar, çocukları birçok ölümcül hastalıktan koruyan ve geçtiğimiz yüzyıl içinde binlerce yaşamı kurtaran en etkili yöntemlerden biri.

Maalesef aşı karşıtlığı nedeniyle bağışıklığı zayıflayan bir toplum beraberinde ise hızla yayılabilir hastalıklar ve salgınlar ile karşılaşabilir.

Aşıların güvenilirliği ve yararlarını destekleyen bilimsel bilgilere rağmen günümüzde aşı reddi ve çocukluk çağı aşılarına karşı ailelerin direnci artış göstermekte.

Çocuklara aşı yaptırmak istemeyen ailelerin sayısındaki artış, ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Özellikle Covid-19 pandemisi sürecini de içine alan son yıllarda, sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler ve aşı karşıtı söylemler, bu durumun önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

Aşı reddini ebeveynin aldığı bireysel bir karar olmaktan çok kendi çocuğu başta olmak üzere diğer bireyleri de etkileyen toplumsal bir karar olduğunu söylemek mümkün.

Aşı reddi aşılama oranlarının düşmesine, aşıyla önlenebilir bulaşıcı hastalıkların yayılmasına ve bu hastalıklara karşı hassas veya dirençli olmayan bireylerin olumsuz etkilenmesine neden olmakta.

xxx

Ebeveynlerin aşıları reddetmelerinin nedenlerine gelince… Bunlar; aşıların içeriği ile ilgili endişeler, yan etkilerine yönelik deneyimler, aşılama uygulamasına duyulan güvensizlik, dini inanışlar, ilaç endüstrisinin çıkarları olarak düşünme gibi nedenler sayılabilir.

Ayrıca medyada aşılarla ilgili yapılan olumsuz haberler ve ailelerin yeterli bilgilendirilmemesi aşı reddini arttırmakta.

Sonuç olarak aşı reddi bireysel bir karar olsa da toplumu etkileyen önemli bir sorun. Ebe ve hemşireler başta olmak üzere tüm sağlık profesyonellerinin toplumu bilgilendirmeleri oldukça önemli.

CHP Bursa Milletvekili ve Halk Sağlığı Profesörü Dr. Kayıhan Pala’nın Pala’nın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na yönelttiği soru önergesi bu konunun ciddiyetini bir kez daha ortaya koydu.

 Pala verdiği soru önergesinde; aşı yapılamayan çocuk sayısının yıllara, yaş gruplarına, illere, gelir gruplarına ve kırsal/kentsel yerleşim yerlerine göre dağılımını sordu. CHP’li Pala önergesinde aşı yapılamama nedenlerinin detaylı olarak açıklanmasını da istedi.

BAĞIŞIKLIK ZİNCİRİ KOPABİLİR 

Pala yaptığı açıklamada; aşı reddi vakalarına ilişkin rakamlar verdi: “Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, aşı reddi vakaları son yıllarda endişe verici bir artış gösteriyor. 2011 yılında 183 olan bu sayı, 2018'de 23 bine ulaşmış durumda. 2024 yılı aile hekimliği performans raporları da durumu daha da vahim bir şekilde ortaya koyuyor. Özellikle Bursa gibi büyükşehirlerde aşı reddi vakaları, aylık bazda binleri bulabiliyor. Bursa’da sadece geçtiğimiz Nisan ayında 580, Mayıs ayında ise 1357 aşı reddi vakası kayıtlara geçmiş”  

AŞILAR EN BÜYÜK BAŞARI

Aşı karşıtlığının ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu ve bu durumun bulaşıcı hastalıkların yeniden ortaya çıkma riskini artırdığını vurgulayan Pala’dan uyarı da geldi: “Aşılar, çocukları birçok ölümcül hastalıktan koruyan ve geçtiğimiz yüzyıl içinde binlerce yaşamı kurtaran en etkili yöntemlerden biri. Ancak, maalesef aşı karşıtlığı nedeniyle bağışıklığı zayıflayan bir toplum beraberinde ise hızla yayılabilir hastalıklar ve salgınlar ile karşılaşabiliriz.”

TBMM gündemine alınan bu konu hakkında; hekimler, bilim insanları ve tıbbi meslek örgütleri de aşıların önemi konusunda toplumun daha doğru bilgilendirilmesi kaçınılmaz.

xxx

Seksenli yıllarda yoğun bir biçimde yürütülen yaygın aşılama kampanyaları için televizyonda çok sayıda öğretici film yayınlanmıştı. Bunlardan en akılda kalıcı olanları, Zeki Alasya - Metin Akpınar ikilisinin toplumun çeşitli katmanlarından insanları oynayarak konu hakkında farkındalık yaratma amaçlı oynadıkları skeçlerdi.

‘Haydi babalar, çocukları aşıya’ sloganıyla eğitici kliplere yer veriliyordu.

Usta ikili Metin Akpınar ile merhum Zeki Alasya oynuyordu.

Bir skeçte aralarında şu diyalog geçiyordu:

. Beyefendi, çocuklarınızı aşıya götürdünüz mü?

. Hayır okuyup üflettik!

. Peki, sağlıkları nasıl?

. Sizlere ömür…

 Benzer kliplere günümüzün sevilen sanatçıları ile pekala yeniden ekrana getirilebilir.

Aşılı kişi sayısı çok yüksek olursa hastalık salgın yapamaz; aşı karşıtları, aşılanan kişiler sayesinde hastalıktan korunmuş olur.

‘Haydi çocuklar aşıya…’